พระอาจารย์สุริยา ฉายา มหาปญฺโญ (ญาติโยมผู้ปฏิบัติมักเรียกท่านว่า “หลวงตา”) ชื่อเดิม สุริยา นามสกุล แก้วโงน เกิดเมื่อวันพฤหัสบดี ที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2507 แรม 8 ค่ำ เดือน 3 ปีเถาะ ณ บ้านเลขที่ 48/1 บ้านนาหัวบ่อ ต.นาหัวบ่อ อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร มารดาชื่อ นางสุเกิด บิดาชื่อ นายสีหา แก้วโงน มีพี่น้อง 2 คน

  1. สุริยา แก้วโงน
  2. สายัณห์ แก้วโงน (น้องสาว) ปัจจุบันแต่งงานแล้ว ใช้นามสกุล ก้อนตาล
  • เมื่ออายุได้ 3 ปี (พ.ศ.2510) มารดาก็เสียชีวิตด้วยโรคมะเร็ง ทําให้ครอบครัวต้องใช้ชีวิต 3 คนพ่อลูกโดยทํามาหาเลี้ยงชีพด้วยการทํานา ตามประสาชาวบ้านชนบท
  • พ.ศ.2513 เข้าเรียนที่โรงเรียนบ้านนาหัวบ่อ (อุดมวิทยาศิลป์) ก่อนที่จะเปลี่ยนชื่อมาเป็นโรงเรียนนาหัวบ่อ บัวหนองเม็ก (ปัจจุบันคือโรงเรียนไทยรัฐวิทยา 62) จบการศึกษาชั้นประถมศึกษาปีที่ 7
  • พ.ศ.2522 บรรพชาเป็นสามเณรที่วัดโพธิ์คํา บ้านนาหัวบ่อ ต.นาหัวบ่อ อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร โดยมีพระครูวิชัยธรรมรัต วัดศรีบุญเรือง บ้านบดมาด ต.พอกน้อย อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร เป็นพระอุปัชฌาย์
  • พ.ศ.2524 จบนักธรรมชั้นเอก
  • พ.ศ.2528 อุปสมบทที่วัดโพธิ์คํา บ้านนาหัวบ่อ ต.นาหัวบ่อ อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร โดยมีพระครูสุวรรณโพธิรัต เป็นพระอุปัชฌาย์
  • พ.ศ.2531 สําเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี พุทธศาสตร์บัณฑิต (เกียรตินิยม) จากมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย 
  • พ.ศ.2532 ศึกษาอนุบาลชีวิต ด้วยการศึกษาทดลองปฏิบัติธรรมกรรมฐานตามวิธีต่างๆในหลายๆ สํานัก
  • พ.ศ.2534 สนใจวิธีการเจริญสติแบบเคลื่อนไหว (แนวหลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ) และได้เข้ารับฝึกปฏิบัติกับหลวงพ่อมหาดิเรก พุทฺธยานนฺโท ณ วัดป่าชัยมงคล อําเภอบ้านแท่น จังหวัดชัยภูมิ และได้ติดตามจําพรรษาอยู่กับท่านเป็นเวลา 5 ปี 
  • พฤศจิกายน พ.ศ.2538 กลับภูมิลําเนาเดิม ได้พํานักที่วัดป่าโสมพนัส ซึ่งเป็นที่พักสงฆ์ร้าง 
  • พ.ศ.2539-ปัจจุบัน บูรณปฏิสังขรณ์วัดป่าโสมพนัส เพื่อเป็นศูนย์ปฏิบัติธรรมและให้การฝึกอบรมแก่ผู้สนใจใฝ่ธรรมทั่วไป